Omurilik İçi Tümör Nedir?
Omurga tümörleri yerleşimlerine göre üçe ayrılır: omurilik zarının dışında, zarın içinde ama omuriliğin dışında, ve omuriliğin kendi dokusunun içinde (intramedüller). Bu son grup en az görülenidir. Omuriliğin kritik sinir yapılarıyla iç içe oldukları için bu tümörlerin cerrahisi teknik olarak en zorlayıcı omurga ameliyatları arasındadır. Erişkinde en sık tip ependimoma ve astrositoma olup her birinin davranışı farklıdır.
Belirtiler — Çoğu Zaman Yavaş Başlar
İlk şikâyet genellikle tümör seviyesinde, gece artabilen lokal ağrıdır. Zamanla güçsüzlük, ince el becerilerinde kayıp ve yürüme güçlüğü eklenebilir. Bazı tümörlerde ağrı-ısı duyusunda seçici kayıp, denge bozukluğu (ataksi) görülür. İlerlemiş olgularda mesane ve barsak işlevlerinde değişiklik ortaya çıkabilir. Belirtilerin sinsi olması nedeniyle tanı haftalar-aylar, hatta yıllar alabilir; bu yüzden ısrarlı, açıklanamayan nörolojik belirtiler ciddiye alınmalıdır.
Tanıda Kontrastlı MR
Değerlendirmenin temeli kontrastlı manyetik rezonans görüntülemedir (MR). MR tümörün seviyesini, omurilik içindeki yaygınlığını, varsa kistik bölümleri, eşlik eden omurilik içi su birikimini (siringomyeli) ve kontrast tutulum biçimini gösterir. Bu bulgular tümör tipini öngörmede yardımcı olur; ancak kesin tanı yalnızca ameliyatta alınan dokunun patolojik incelemesiyle konur. Bazı durumlarda tüm sinir sistemi taraması ve genetik değerlendirme gerekebilir.
Tedavinin Temeli: Mikrocerrahi
Tedavinin temeli, nörolojik işlevi korumayı önceleyerek mümkün olan en güvenli geniş çıkarımı amaçlayan mikrocerrahidir. Ameliyat; ameliyat mikroskobu, ultrasonik aspiratör ve ameliyat sırasında sinir izlemi (nörofizyolojik monitörizasyon) eşliğinde yapılır. İyi sınırlı tümörlerde tam çıkarım çoğu kez mümkünken, sınırları belirsiz (infiltratif) tümörlerde amaç güvenli küçültme ve tanıdır. Tümör tipi ve derecesine göre bazı olgularda ek tedaviler (radyoterapi vb.) gündeme gelir; küçük ve belirtisiz bazı lezyonlar takip edilebilir.
Ameliyat Sonrası ve Dürüst Beklenti
Ameliyat sonrası erken dönemde nörolojik durum yakından izlenir; geçici duyusal değişiklik veya güçsüzlük olabileceğinden erken rehabilitasyon önemlidir. Sonuç, tümörün tipine, derecesine ve özellikle ameliyat öncesi nörolojik duruma bağlıdır — bu nedenle erken tanı değerlidir. Nüks ve büyüme açısından düzenli MR takibi yapılır. Hiçbir sonuç garanti edilmez; beklentiler ve olası riskler en baştan açıkça konuşulur.